Cmentarz żydowski
Szczebrzeski cmentarz żydowski jest jednym z najstarszych zachowanych cmentarzy żydowskich w Polsce. Pochodzi z XVI wieku - najstarsza macewa odnaleziona przez profesora Andrzeja Trzcińskiego nosi datę 26 nissan 5305, co według kalendarza gregoriańskiego oznacza rok 1545.
Najdawniejsza, znana informacja na temat cmentarza żydowskiego pochodzi z 1593 roku, kiedy to Jan Czarnowski - pan szczebrzeski wyznaczył oficjalnie teren pod kirkut. Nie oznacza to jednak, że społeczność żydowska przed tym rokiem nie chowała tutaj swoich zmarłych - pierwsza wzmianka o żydach ze Szczebrzeszyna pochodzi z 1507 roku i jest nieprawdopodobne, żeby społeczność funkcjonowała przez ponad 80 lat bez włąsnego miejsca pochówku.
Jak już wspomniałem wcześniej - dowodzą tego również nagrobki pochodzące z początków XVI wieku.
Cmentarz o powierzchni 1,8 ha położony jest na malowniczym wzgórzu przy ulicy Cmentarnej. Znajduje się na nim około 400 widocznych nagrobków. Część z nich jest przewrócona bądź zapadnięta w ziemię. Według naukowców pod warstwą ziemi znajdować się może około tysiąca nagrobków! Najstarsze z odkrytych kamieni nagrobnych pochodzą z XVI wieku.
Cmentarz chroniony jest jako obiekt zabytkowy (numer A/333/85), jednak nie widać śladów zabezpieczenia zabytku. Druciana siatka otaczająca teren jest w wielu miejscach przerwana, furtka nie zamyka się, zaś na terenie cmentarza walają się odpadki.
Tuż przy głównym wejściu, wrośnięty w stary dąb znajduje się grób Elimelecha Hurwicza - cadyka z Jaworowa, który osiadł w Szczebrzeszynie w XIX wieku, kiedy to miasteczko stało się ważnym ośrodkiem chasydyzmu.
Bardzo interesującym jest nagrobek światowej sławy myśliciela i talmudysty - Issochara Bera syna Naftelego ha Kohen (znanego również jako Berman Aszkenazi), autora dzieła p.t. 'Dary kapłaństwa' (Mattenot kehunna).
Według naukowców izraelskich drugi nagrobek Bera znajduje się na cmentarzu w Hebronie. Jest to symboliczna macewa upamiętniająca myśliciela, nie zaś miejsce pochówku, który niewątpliwie miał miejsce w Szczebrzeszynie.
Poniżej inskrypcja z nagrobka Issochara Bera.
W centralnej części cmentarza znajduje się pomnik ku czci społeczności żydowskiej Szczebrzeszyna ufundowany przez Towarzystwo Żydów Szczebrzeskich w Izraelu i Diasporze.
Na cmentarzu znajdują się nieoznaczone masowe groby z czasów II wojny światowej. Według starszych mieszkańców miasteczka znajdują się one przy grupie starych dębów w centralnej części cmentarza.
Ten unikalny w skali europejskiej zabytek czeka na renowację - jego stan jest ALARMUJĄCY i wymaga natychmiastowych działań!
.jpg)
Bibliografia:
Andrzej Trzciński 'Nagrobek jako źródło historyczne do początkowego okresu dziejów gminy (na przykładzie Lublina, Chełma, Leska i Szczebrzeszyna) w książce 'Cmentarze żydowskie', Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej, Wrocław 1995
Warto odwiedzić stronę Pawła Rydzewskiego, gdzie znajduje się uaktualniony i dużo bardziej szczegółowy tekst Andrzeja Trzcińskiego o kirkucie w Szczebrzeszynie: www.roztocze.horyniec.net/Roztocze/Fhtm8/szczeb.htm
Najdawniejsza, znana informacja na temat cmentarza żydowskiego pochodzi z 1593 roku, kiedy to Jan Czarnowski - pan szczebrzeski wyznaczył oficjalnie teren pod kirkut. Nie oznacza to jednak, że społeczność żydowska przed tym rokiem nie chowała tutaj swoich zmarłych - pierwsza wzmianka o żydach ze Szczebrzeszyna pochodzi z 1507 roku i jest nieprawdopodobne, żeby społeczność funkcjonowała przez ponad 80 lat bez włąsnego miejsca pochówku.
Jak już wspomniałem wcześniej - dowodzą tego również nagrobki pochodzące z początków XVI wieku.
Cmentarz o powierzchni 1,8 ha położony jest na malowniczym wzgórzu przy ulicy Cmentarnej. Znajduje się na nim około 400 widocznych nagrobków. Część z nich jest przewrócona bądź zapadnięta w ziemię. Według naukowców pod warstwą ziemi znajdować się może około tysiąca nagrobków! Najstarsze z odkrytych kamieni nagrobnych pochodzą z XVI wieku.
Cmentarz chroniony jest jako obiekt zabytkowy (numer A/333/85), jednak nie widać śladów zabezpieczenia zabytku. Druciana siatka otaczająca teren jest w wielu miejscach przerwana, furtka nie zamyka się, zaś na terenie cmentarza walają się odpadki.
Tuż przy głównym wejściu, wrośnięty w stary dąb znajduje się grób Elimelecha Hurwicza - cadyka z Jaworowa, który osiadł w Szczebrzeszynie w XIX wieku, kiedy to miasteczko stało się ważnym ośrodkiem chasydyzmu.
Bardzo interesującym jest nagrobek światowej sławy myśliciela i talmudysty - Issochara Bera syna Naftelego ha Kohen (znanego również jako Berman Aszkenazi), autora dzieła p.t. 'Dary kapłaństwa' (Mattenot kehunna).
Według naukowców izraelskich drugi nagrobek Bera znajduje się na cmentarzu w Hebronie. Jest to symboliczna macewa upamiętniająca myśliciela, nie zaś miejsce pochówku, który niewątpliwie miał miejsce w Szczebrzeszynie.
Poniżej inskrypcja z nagrobka Issochara Bera.
W centralnej części cmentarza znajduje się pomnik ku czci społeczności żydowskiej Szczebrzeszyna ufundowany przez Towarzystwo Żydów Szczebrzeskich w Izraelu i Diasporze.
Na cmentarzu znajdują się nieoznaczone masowe groby z czasów II wojny światowej. Według starszych mieszkańców miasteczka znajdują się one przy grupie starych dębów w centralnej części cmentarza.
Ten unikalny w skali europejskiej zabytek czeka na renowację - jego stan jest ALARMUJĄCY i wymaga natychmiastowych działań!
Bibliografia:
Andrzej Trzciński 'Nagrobek jako źródło historyczne do początkowego okresu dziejów gminy (na przykładzie Lublina, Chełma, Leska i Szczebrzeszyna) w książce 'Cmentarze żydowskie', Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej, Wrocław 1995
Warto odwiedzić stronę Pawła Rydzewskiego, gdzie znajduje się uaktualniony i dużo bardziej szczegółowy tekst Andrzeja Trzcińskiego o kirkucie w Szczebrzeszynie: www.roztocze.horyniec.net/Roztocze/Fhtm8/szczeb.htm
 Szczebrzeszyn.net Serwis internetowy poświęcony historii miasta Szczebrzeszyn. |
NEWSLETTERChcesz dostawać od nas informacje,wyślij swój e-mail. |