Synagoga

Synagoga znajduje się na zachód od rynku, przy ulicy Sądowej 2. Pierwsza wzmianka o drewnianej bóżnicy w Szczebrzeszynie pochodzi z 1584 r. 
Obecna póŸnorenesansowa synagoga wzniesiona została na poczštku XVII w., prawdopodobnie na miejscu poprzedniej. 
Poważnie zniszczona przez Kozaków w 1648 r., odbudowana była ok. 1659 r. i nieco przekształcona w XVIII w. 
W 1939 r. wypalona przez Niemców, a w 1946 runęły sklepienia. 
W latach 1957 - 63 odbudowano jš i mieœci się tu Dom Kultury. 

Elewacje sali modlitw ozdobione sš pilastrami i profilowanym gzymsem, œwiadczącym o przebudowie w XVIII wieku. 
Na uwagę zasługuje wysoki dach łamany (tzw. łamany dach polski'), będący rekonstrukcją pierwotnego. 
Od strony południowej i północnej przylegają do sali modlitw parterowe babińce, a od zachodu piętrowy aneks, niegdyœ mieszczšcy na dole przedsionek i salę obrad, a na piętrze dodatkowy babiniec. Przybudówki te nie posiadają obecnie cech stylowych. Z przedsionka prowadzi do sali modlitw prosty, kamienny portal późnorenesansowy. 
Modlitewnia, podobnie jak w Zamoœciu, obniżona jest do poziomu przedsionka. 
Wnętrze uderza przepychem kompozycji œcian i dekoracji sztukatorskiej. Niegdyœ było ono bogato polichromowane. 
Sala nakryta jest tzw. sklepieniem klasztornym z lunetami okiennymi. 
Poniżej obiega œciany szeroki pas z pilastrowanymi wnękami arkadowymi, zwieńczony gzymsem. 
Głównym akcentem wnętrza jest kamienny, barokowy Aron Ha-Kodesz (szafa, w której przechowywane były zwoje Tory), utrzymany w stylistyce póŸnego renesansu. Wykute są na nim umieszczane często w tym miejscu słowa: 'Stawiam Pana przed sobą zawsze' (Psalm 16,8). 
Na przeciwległej ścianie, nad wejściem, widzimy symbole lewitów (dzban i misę) i podobnie dzban na ścianie północnej. Ścianę południową zdobi wizerunek menory. Umieszczony pod nią tekst jest już nieczytelny. Powyżej widnieje stylizowany owoc granatu - jeden z symboli Ziemi Obiecanej. 

Na frontowej ścianie synagogi, przy drzwiach wejściowych znajduje się kamienna tablica informująca w trzech językach (polskim, hebrajskim, jidisz) o historii i wcześniejszym przeznaczeniu budynku. 

Synagogę można zwiedzać w godzinach pracy Domu Kultury. 
Pracownicy chetnie otwierają dawną salę modlitewną, czasami opowiadają jak miesce to wyglądało przed wojną.  


Szczebrzeszyn.net
Serwis internetowy poświęcony historii miasta Szczebrzeszyn.

NEWSLETTER

Chcesz dostawać od nas informacje,
wyślij swój e-mail.